Tips over tippen
Staat een tip standaard op de bon, is het gebruikelijk om fooi te geven in Krakau en zo ja, hoeveel dan? Veel van deze vragen kunnen in je hoofd spelen wanneer je Polen voor het eerst bezoekt. In Nederland ronden we vaak een bedrag of, terwijl het in Amerika gebruikelijk is om een belachelijk hoge fooi te geven. Wat de gebruiken in Polen zijn, vertellen wij je graag!
Om maar direct met de deur in huis te vallen, ja, eigenlijk wordt je verwacht om een fooi achter te laten na een etentje in Krakau. Het is hier enorm gebruikelijk en dat komt vooral door het lage inkomen van veel horecapersoneel in Polen. Ze zijn soms helaas zelfs echt afhankelijk van fooien om rond te komen.
In Krakau is 10% of 15% fooi heel normaal. Afronden kan ook bij een kleine bestelling, maar na een 3 gangen menu met 4 personen, is het eigenlijk niet altijd heel netjes. Vaak ook omdat het afronden van Poolse Zloty-bedragen, met regelmaat neerkomt op enkele centen. Overigens vinden wij altijd wel dat mensen fooi moeten verdienen. Heb je slechte service gehad of was er iets niet goed, dan is fooi uiteraard niet van toepassing.
Fooien gebeurt meestal in restaurants, maar het wordt ook zeer gewaardeerd bij toeristische activiteiten. In sommige gevallen kan het misschien vreemd voelen, zoals na een tour bij Auschwitz, maar gidsen doen het vaak vanuit passie en dan is het fijn om een extra zakcentje over te houden. Ook door onze gidsen in Krakau, wordt het erg gewaardeerd, maar het is natuurlijk niet verplicht om je waardering te uiten door fooi te geven in Krakau!
In het gebruikelijk om altijd fooi te geven, of is het al inbegrepen?
Belangrijk om te weten is dat vooral op en rondom het grote plein, ook wel Grote Markt of Rynek Główny genoemd, sommige restaurants standaard de fooi al is toegevoegd aan de rekening, dus dan is het is niet nodig om extra fooi te geven. Onderaan de rekening kun je soms zien of de fooi al is toegevoegd. Als ergens “service not included” of “serwis nie jest wlinczony” staat, hebben ze het in ieder geval nog niet gedaan. Bekijk dus bij het afrekenen altijd even goed het bonnetje!
Veel voorkomende termen op bonnetjes
Verwar overigens “PTU A 23%” en “PTU 8%” niet met servicekosten. Dit is de BTW die is verrekend. Ook de teksten “Sprzedaż opodatkowana A” of “Sprzedaż opodatkowana B” zeggen niets over of een fooi wel of niet is toegevoegd. Dit somt enkel de verschillende BTW-categorieën op met de netto bedragen.
Servicekosten of fooi wordt vaak aangegeven met de termen: “usługa”, “serwis” of “napiwek”. Staan deze al op de bon, dan hoef je dus geen extra fooi meer te geven, tenzij je natuurlijk zo enthousiast bent, dat het meer mag zijn.
Groepen: Servicekosten bijna altijd op de bon
Een eigenaardige regel in Krakau, of eigenlijk in heel Polen, is dat de fooi eigenlijk altijd al standaard op de bon staat wanneer je met een groep naar een restaurant gaat. Soms is dit zelfs al vanaf 4 personen! Op de rekening vind je dan vaak 10% of 12% servicekosten. Helaas is dit vreemde gebruiken bijna niet te omzeilen. Zeker niet bij groepen groter dan 8 personen. We zouden hiervoor graag een goede verklaring geven maar die hebben we helaas niet. Na meerdere discussies zijn we tot de conclusie gekomen, dit gewoon maar gewoon te accepteren.
Ook handig om te weten
Betaal in restaurants, hotels en winkels in het principe nooit in Euro’s, tenzij het Euro-bedrag vooraf is vastgesteld. Wil je hier meer over weten? Bekijk onze artikelen over pinnen in Polen en lees waar je geld kunt opnemen. Voor de up-to-date wisselkoers, klik je hier!
